درس و آوازخوان طاس

درس و اوازخوان طاس
اوژن یونسکو

"درس و اوازخوان طاس" از اثار مشهور و تاثیرگذار اوژن یونسکو، نمایشنامه‌نویس و نظریه‌پرداز تیاتر ابزورد فرانسوی است. این نمایشنامه که در سال ۱۹۵۰ منتشر شد، به سرعت به یکی از نمادهای تیاتر ابزورد تبدیل شد و تاثیر شگرفی بر ادبیات و هنرهای نمایشی قرن بیستم گذاشت.

داستان نمایشنامه درس در یک مدرسه شبانه‌روزی رخ می‌دهد و به بررسی پوچی و بی‌معنایی زندگی و روابط انسانی می‌پردازد. شخصیت‌های داستان درگیر مکالماتی بی‌معنی و تکراری می‌شوند و اعمالشان اغلب عجیب و غیرمنطقی به نظر می‌رسد. در واقع، یونسکو با استفاده از طنز سیاه و گروتسک، به نقد جامعه‌ی بورژوازی و ارزش‌های رایج ان می‌پردازد.

دختر جوان، تشنه‌ی دانش و مشتاق رسیدن به قله‌ی تحصیل، به پناهگاه علم و دانشی پناه برد که به زودی به کشتاری خونین بدل می‌شد. پرفسوری که زمانی مشعل هدایت دانش بود، در لابیرنتی از ریاضیات و زبان‌شناسی، به تاریکی جهل فرو رفته بود. هر چه عمیق‌تر به دریای دانش می‌زد، بیشتر در باتلاق خشم و جنون فرو می‌رفت. خدمتکار، همچون مرغی در قفس، شاهد این تراژدی بود و هر بار با هشداری تلخ، از وقوع فاجعه‌ای قریب‌الوقوع خبر می‌داد. اما استاد، در غرور دانش خود، به این هشدارها وقعی نمی‌نهاد. تا انکه جرقه‌ای کوچک، اتش خشم را در دل او شعله‌ور کرد و دختری که روزی ارزوی اموختن داشت، قربانی این اتش افروخته شد. پیکر بی‌جانش به جمع قربانیان پیشین پیوست؛ قربانیانی که همگی به جرم عطش به دانش، به کام مرگ کشیده شده بودند.

اوازخوان طاس، در سال ۱۹۵۰، انقلابی در تیاتر ایجاد کرد. این نمایشنامه که به عنوان نخستین گام‌های یونسکو در خلق دنیای ابزورد شناخته می‌شود، با شخصیت‌های مصنوعی و دیالوگ‌های بی‌معنا، به چالش کشیدن کلیشه‌های تیاتری را اغاز کرد. پانزده سال حضور پیوسته بر صحنه، تاثیر عمیق این اثر بر تیاتر فرانسه را نشان می‌داد و یونسکو را به عنوان پدر تیاتر ابزورد تثبیت کرد.

در اتاق نشیمنی که مرز میان واقعیت و رویا محو شده است، خانواده‌ی اسمیت در گفتگویی بی‌نهایت فرو رفته‌اند. خانم اسمیت، با لحنی شبیه به خواب‌گردی، رویدادهایی را بازگو می‌کند که گویی در دنیایی دیگر رخ داده است. اقای اسمیت، بی‌انکه از این وضعیت اشفته تعجب کند، به او گوش فرا می‌دهد. سپس، ان‌ها به خانواده‌ای به نام واتسون می‌پردازند؛ خانواده‌ای که در این دنیای سوریال، هویتی مبهم دارند. این گفتگوهای بی‌معنا و شخصیت‌های رویاگونه، ما را به دنیایی می‌برند که منطق در ان جایی ندارد.

در کل، "درس و اوازخوان طاس" یک اثر ماندگار و تاثیرگذار است که به خواننده اجازه می‌دهد تا به شیوه‌ای متفاوت و انتقادی به زندگی و جامعه اطراف خود نگاه کند. این دو نمایشنامه به عنوان نمونه‌ای از اثار بنیادین تیاترابزورد، برای علاقه‌مندان به تیاتر و نمایش‌نامه‌نویسی بسیار مفید خواهد بود.