نوع بشر

نوع بشر

روبر انتلم

کتاب «نوع بشر» نوشته روبر انتلم یادداشت‌های واقعی او از تجربه خود در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها است که برای نخستین‌بار در فرانسه در ۱۹۴۷ منتشر شد و بعدها بارها تجدیدچاپ شده است. انتلم با زبانی ساده و دقیق، بی‌پرده زندگی روزمره، زوال جسمی و روانی و تلاش برای حفظ انسانیت را در شرایط وحشتناک اردوگاه‌ها توصیف می‌کند.  این اثر فراتر از یک سرگذشتنامه است و به تاملی عمیق در باب «حقیقت انسان بودن» در بدترین شرایط می‌پردازد. 

درباره نویسنده:

روبر انتلم (۱۹۱۷–۱۹۹۰) نویسنده و زندگینامه‌نگار فرانسوی زادهٔ سارتنهٔ کورس بود که در دههٔ ۱۹۳۰ در پاریس حقوق خواند؛ در جریان اشغال فرانسه به مقاومت پیوست، در ۱۹۴۴ توسط گشتاپو بازداشت و به اردوگاه‌های نازی تبعید شد. انتلم در سال‌های پس از جنگ عمدتاً با بازتاب ان تجربه، نقد ایدیولوژی‌ها و بازاندیشی دربارۀ انسان سر و کار داشت و تا زمان مرگش در ۱۹۹۰ تاثیر قابل‌توجهی بر ادبیات شهادت گذاشت. 

ویژگی‌های کتاب:

• از مهم‌ترین اسناد ادبی-تاریخی قرن بیستم
• روایت دقیق و بی‌کم‌وکاست
• ساختار روایی منحصربه‌فرد

محتوای کتاب:

در «نوع بشر»، انتلم بخش‌های مختلف زندگی خود در اردوگاه کار اجباری را ، از دستگیری، انتقال، کار، گرسنگی، تبعید به زیردست‌ اردوگاه‌های مختلف و نهایتاً رهایی، با تمام جزییات انسانی و روزمره بیان می‌کند.  او نه فقط شکنجه و رنج‌های جسمی را گزارش می‌دهد، بلکه اهمیت حفظ خوداگاهی، زبان، کرامت و حس انسان بودن را حتی در بدترین شرایط نشان می‌دهد؛ و اینکه انسان را نمی‌توان با بی‌رحمی محض از هستی‌اش تهی کرد.  انتلم فراتر از روایت وقایع، به تامل فلسفی و وجودی درباره ان‌چه انسان را انسانی می‌سازد می‌پردازد، جایی که واژگان خودِ تجربه به ابزاری برای بازپس‌گیری انسانیت تبدیل می‌شوند. 

بخشی از متن کتاب:

«اول به تکه نان مانده در دستش نگاهی انداخت و بعد به تکه نان مانده در دست من، و بعد به تکه نان خودش. من هم عیناً نگاهم به تکه نان او بود. مواظب همدیگر بودیم تا همزمانی در جویدن حفظ شود، تا تنها نمانیم، تا مبادا یکی بجود و دیگری بی نان باشد.»

در مجموع، «نوع بشر» یکی از مهم‌ترین اثار مکتوب تجربیات اردوگاهی است که نشان می‌دهد حتی در تاریک‌ترین لحظات تاریخ، انسانیت را می‌توان حفظ کرد.  انتلم با نگارش صادقانه و بی‌پرده خود، خواننده را به بازاندیشی در مفهوم بشر و کرامت انسانی وا‌می‌دارد.  این کتاب به‌عنوان یک سند تاریخی و فلسفی، صدایی بی‌زمان درباره ارزش‌های انسانی باقی می‌ماند.