شاهد گوشی پنجاه شخصیت

شاهد گوشی یکی از کوتاه‌ترین و بدیع‌ترین اثار الیاس کانه‌تی است که به دو دلیل در ادبیات المانی و حتی در ادبیات اروپا کم‌نظیر است: نخست ایده‌ی نوشتن و دوم سبک و سیاق نگارش ان. نام فرعی کتاب پنجاه شخصیت است و عنوان ان را نویسنده از روی الگوی ساختاری مانوس اصطلاح حقوقی «شاهد عینی»، در زبان المانی برساخته است. این بدعت کلامی ـ مفهومی فقط به عنوان کتاب محدود نمی‌شود، بلکه کم‌و‌بیش در مورد همه‌ی شخصیت‌های کتاب مصداق دارد: همه از نظر زبانی نام‌هایی تازه و برساخته‌ی ذهن نویسنده دارند و از نظر منش نیز هر کدام به نحوی خاص و غیر معمول توصیف شده‌اند.