خاطرات تاج السلطنه

تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه و خواهر مظفرالدین شاه، زنی فراتر از زمان خودش بود و به همین دلیل شاید رنج زیادی تحمل کرد... زنی که با ادبیات ملل ان زمان اشنایی کامل داشته، به زبان فرانسه مسلط بود، در موسیقی (تار و پیانو) سررشته داشت و تحصیلات عالیه رو دنبال می کرد

کتاب به نظر من دو قسمت داره، یک قسمت به تعریف حوادث اندرونی میگذره که دید کاملی از اندرونی و حرمسرای یک پادشاه قاجاری به خواننده میده و صد البته تاسف مخاطب رو به دنبال داره که دریغ از این همه وقت و انرژی و سرمایه شخص اول مملکتی که سر هیچ و پوچ و مسخره بازی به فنا رفت و ایران رو به ویرانه ای تبدیل کرد

قسمت دوم که لا به لای همین حوادث و اتفاقات از زبان تاج السلطنه بیان میشه انتقاداتی هست که به حکومت و سلطنت، شیوه زندگی مردم ایران، انتقاد از عقب ماندگی ایران و ایرانی وارد میکنه و همچنین حمایت از فمینیسم و آزادی زنان ، مشروطه خواهی و مبارزه با سنت و مذهب

تاج السلطنه اولین زنی بود که در مجالس عمومی ، برخلاف زنان همدوره ش ، بدون حجاب ظاهر شد و از مذهب وسنت رویگردان شد و تلاش داشت تا زندگی متمدنانه و اروپایی در پیش بگیره که با دشمنی و مخالفت نزدیکانش همراه بود



تاج السلطنه در قسمت هایی از کتاب به روشنی از رفتارها، نابلدی ها، ناشایستگی ها و بی فکری های پدرش و برادرش در دوران سلطنت انتقاد میکنه و به حال مردم ایران تاسف میخوره که همچین حکامی دارند. در حالی که ایران از ساده ترین امکانات رفاهی محروم بود این حکام که یا خودشون یا هشتصد زن ساکن در حرمسراشون و یا اطرافیان بیسواد و نالایقشون خزانه رو خالی کرده بودند، با قرض و قوله از دولت های خارجی، امکان سفر به خارج رو برای خودشون فراهم میکردند...انهم نه برای پیشرفت و انتقال تمدن و وارد کردن وسایل و امکانات علمی و رفاهی که برای سیر و سیاحت
!!!!

با خوندن این کتاب واقعن از خودتون می پرسید که چه طور ممکنه چنین احمق هایی ( از نژادی نادر و کمتر دیده شده !!! ) بر ابا و اجداد ما حکومت میکردند

پدر من(ناصرالدین شاه) یکی از پولتیکات عظیمی که برای استقلال سلطنتش به خاطرش رسیده بود، این بود: اشخاص پست بی علم را مصدر کار نماید. گویا تاریخ رولسیون(انقلاب) فرانسه را زیاد خوانده بوده است که خانواده های بزرگ را باید مضمحل و نابود کرد، و اقتدار علم را با جهل نیست و نابود ساخت. غافل از اینکه: جهل یک مدتی رواج، و پس از آن علم به هر نحوی که شده ظهور نموده، اثرات خود را خواهد بخشید
مملکت در حال نزع، تمام رعیت بیچاره مفلوک، حکام با منتهای قدرت مشغول ظلم و جور. به قدری پولیتیک ایران تاریک و مردم دل خون و جَری بودند، که از تمام چهره ها آثار نارضایی ظاهر و هویدا بود. می رفت که صدای رعدآسای ملت، اساس سلطنت را متزلزل و نابود ساخته، خود را از فشارهای پی در پی خلاص نماید.


به هر روی خواندن تاریخ دستِ کم این خوشایندی رو داره که می بینی بساطِ رجاله بازیِ هر بی شرفی یک روز جمع می شه، حالا تو بگو میرزا رضای کرمانی باباشاه رو به ضرب تپانچه سر و ته می کند یا شیردخترانِ خیابانها با فریادِ بی شرف بی شرف، خشتک بر سر هر شاهی می کشند
دست مریزاد

1401-08-11

اثری خواندنی و به نظرم بسیار جلوتر از زمانه خود که با مقایسه با سایر آثار آن دوران مخصوصا شاهان و سفرنامه‌ها به لحاظ فرم و محتوای متن تفاوت آشکاری دارد. اثری در نقد وضعیت دربار، شیوه حکومت، وضع جامعه و بی‌کفایتی سران مملکتی که گرچه در جاهایی با مهر به پدر یا برادر به عنوان دو شاه مملکت مخلوط میشود اما چیزی از ارزش نقدهای وی کم نمیکند. نکته ای که به آن به عنوان نقدی پررنگ به این اثر بارها اشاره شده تبختر فوق‌العاده زیاد تاج‌السلطنه و خودبرتربینی وی نسبت به اطرافیان است که گرچه وی گاه سعی میکند بی کفایتی فوق‌العاده اطرافیان را یک دلیل آن برشمرد اما در جاهایی هم به نقد خودش می‌پردازد که نوع شیوه تربیتی وی باعث ایجاد این اخلاق ناپسند شده است.

یک نمونه از نقد وضع دربار و جامعه:

"هر کس مسخره بود بیشتر طرف توجه بود. هر کس رذل‌تر بود بیشتر مورد التفات بود. تمام امور مملکتی در دست یک مشت اراذل اوباش هرزه رذل. مال مردم، جان مردم، ناموس مردم تمام در معرض خطر و تلف. تمام اشخاص بزرگ عالی عاقل خانه نشین. تمام مردم مفسد بی‌سواد نانجیب مصدر کارهای عمده بزرگ. از آنجایی که جز همیشه تابع کل است این اثرات شوم در مردم هم اثر کرده تمام ساعات شبانروز به فسق و فجور و قمار و حرکات ناشایست عمر می‌گذراندند. کلاه برداری، دزدی، مال مردم خوری رواج داشت. تمام مردم با حس وطندوست مآل‌بین در خانه‌های خود نشسته شبانروزی را به حسرت می‌گذرانیدند. تمام پسرهای خود را حاکم ولایات نموده خون مال مردم را به دست این مستبدین خونخوار داده بود. در حقیقت برای این ملت بیچاره این سلطان چاه عمیقی بود که انتها نداشت و تمام پول ایران سهل است طلاهای روزی کره را اگر در او میریختند پر نمیشد"

کتاب دیگری هم اخیرا چاپ شده که نوشته‌های تاج‌السطنه به صورت ناشناس در روزنامه بوده که بعد از این اثر ارزش خواندن دارد

اما برسیم به مقدمه شگفت‌انگیز مولفین کتاب که انگار در مقام دشمنی با هر آنکه در تاریخ معاصر ایران مرتبط با پادشاهان بوده، هیچ نشانه‌ای از تفاوت با دیگران را برنمی‌تابند و هر نقطه روشنی را هم با ابراز نفرت و طعنه پاسخ می‌گویند یا نیت‌خوانی میکنند و عجیب‌ترین قضاوت‌ها را به کار می‌بندند. مثلا با توجه به نقدهای اجتماعی و سیاسی تاج‌السطنه به شرایط می‌نویسند: "اگر خواتین حرم فتحعلی‌شاهی را جز ظاهر و صورت مشاعره با سلطان نیز به کار دلبری می‌آید، تاج‌السلطنه را هم تظاهر فلسفی اجتماعی در جلب توجه و کسب تشخص مفید می‌افتد. آنجای که کسب معارف را انگیزه‌ای باشد از این دست پرمسلم که مکتب را جز ثمری اندک ، سطحی و بی‌ریشه طرف نمی‌بندد". یا این را تناقض میبیند که گرچه نویسنده ناصرالدین‌شاه را حاکمی نالایق میدانسته ولی برای وی هیبتی قائل است و او را محترم میشمارد. انگار که فراموش کرده‌اند در نهایت شاه پدر نویسنده بوده است. عجیب‌تر از همه یک قضاوت نابخردانه بزرگ است که می‌گوید تاج‌السلطنه صرفا دارد ژست مشروطه‌خواهی و حقوق زنان و غیره میگیرد تا بر موج سوار شود و این حرفها را زمانی میزند که دیگر تاج و تخت از دست رفته است.

مواجهه ی من با خاطرات تاج السلطنه بیش از و مقدم بر همه چیز، از سنخ تعجب است. تعجب از اینکه دختر ناصرالدین شاه چنین گستره ای از اطلاعات دارد؛ البته نه آنکه علامه ای باشد یا آدم عمیقی بلکه در قیاس با شرایط زمانه اش آن هم در دربار چیز عجیبی است. دیگر مطلب جالب این کتاب توصیفاتی است که از شاهان و درباریان ارائه می دهد که کم نیست جاهایی که به طنز بگروند

صد البته من در مورد وضعیت دربار اطلاعاتی ندارم و نمی دانم وضع دانش و علم در میان درباریان و خاصه زنان دربار چگونه بوده است. می دانم که ترجمه ی برخی آثار فرانسه - مثل "تحقیق در روش" دکارت - به آن زمان باز می گردند ( البته قبل تر زمان عباس میرزا کتب فنی ترجمه شده بودند ) اما بیشتر نمی دانم. بنابراین نباید جوگیر شد و فکر کرد که از وسط زمین و هوا تاج السلطنه ظاهر شده. او در جوی علم طلب و احتمالا همراه با معلمان و ... مطالعاتی داشته و اطلاعاتی این گونه به دست آورده. در مورد دانش زبانی او هم باید تأمل کرد؛ درست است که گفته اند فرانسه می دانسته اما اینکه چقدر باید دید. نباید فراموش کرد که در شهر کورها یک چشم پادشاه است. در خاطرات او خبری از منابع دانش او نیست اگر ذکری از معلمی به میان می آید هرگز ار درجه ی مصاحب بالاتر نمی رود و آشکارا تاج السلطنه در نهایت خود را از او سر می داند. احتمالا غرور او مانع آن شده که به ما بگوید این حرف ها را از کجا آورده. بگذریم که خاطره نوشتن می توان با ارجاع به اینجا و آنجا باشد و نویسنده خود را عالم تر نشان دهد. همچنین باید وضعیت او را در منابع دیگر تاریخی هم دید تا حقیقت امر معلوم شود. اگر همین خاطرات را صرفا بخوانیم تصورمان می شود اینکه تاج السلطنه خورشید دربار بوده هم از نظر زیبایی و هم از نظر دانش

از نظر نوع نگاه، تاج السلطنه میراث خوار روشنگری فرانسه است با تأکید بر مفاهیمی همچون دانش، تربیت و وظیفه. همچنین خوش بینی به محافل اشرافی فرانسوی در خاطرات او به چشم می خورد. اینکه مثلا گمان کنیم اگر حجاب را برداریم تا زن و مرد دیده و پسندیده با هم ازدواج کنند، دیگر خبری از معشوق ها و معشوقه ها و گریزها و ملال ها نیست. حال آنکه ادبیات فرانسه پر است از زنان و مردان مقهور رسوم که اتفاقا کم معشوق و معشوقه ندارند

در مورد سبک نگارش هم تأثیر رمان خوانی بر او پیدا است. تأکید او بر توصیف اشخاص و اشاره ای به گذشته یشان پیش از ورود به وضع و حال فعلی و تعریف رویدادها، ریشه در این پیشینه دارد

اما حیف شد که خاطرات ناتمام است و ادامه ی زندگی شخصی او معلوم نیست

تاج السلطنه حرف های متناقض بسیار می زند، مثلا چند صفحه ی تمام را به دفاع از حقوق سیاه پوست ها و مخالفت با برده داری اختصاص می دهد، بعد می نویسند "چه می شد اگر به جای این سیاه ناقابل (پرستارش) مادرم را دوست می داشتم"
نثر تر و تمیز و وسعت اطلاعات ش ولی حیرت انگیز است، از آن دسته شوربختانی است که در دوران جنبش زنان اروپایی دنیا آمده، در حالی که خودش در حرمسرای پدر و بعد برادرش زندگی می کرده
می گوید علم ب�� ضرر من تمام شد، که راست هم می گوید، علمی که هرگز نتوان از آن استفاده کرد و فقط مایه ی حسرت و نفرت شود، به چه درد می خورد؟
از اولین زنان فمینیست ایرانی است، و موضوع دردناک این جاست ک�� هنوز، بعد از حدود یک قرن، فمینیسم به خصوص برای زنان ایرانی کلمه ای است شرم آور، با بار معنایی منفی. من که هفتاد سال بعد از تاج اسلطنه دنیا آمده ام هنوز باید تمسخر و تحقیر دیگران را وقتی از فمینیسم حرف می زنم تحمل کنم
تاج السلطنه اگر در زمان ما به دنیا آمده بود، به احتمال زیاد استاد دانشگاه می شد و پژوهش می کرد و کتاب می نوشت- ولی هم چنان درد می کشید و حسرت می خورد
و دردناک تر از آن البته این است که گمنام مانده، اسم او را به ندرت می دانند- و این درحالی است که یکی از روشن ترین و بی پرده ترین تاریخ نویسان دوره ی قاجار است، ترقی خواه و آزادی طلب و طرفدار حقوق برابر بودن ش به کنار

بخوانید

زنی بسیار جلوتراز زمان خویش و وطن پرست ، اگر انتخاب پادشاهی بر اساس جنسیت نبود و بجای مظفرالدین شاه ، تاج السلطنه ملکه ی ایران میشد خیلی میتونست در پیشرفت ایرانیان و به خصوص زنان موثر باشه

اولین بار که سراغ این کتاب رفتم چهارده سالم بود و طبیعیه که چیز زیادی از نثر سنگین و قاجاریش نفهمیدم برای همین ولش کردم.
الان، بعد از یازده سال دوباره رفتم سراغش و واقعا لذت بردم. به نظرم بهترین زمان برای خواندنش بود.
افسوس که بخشی از دستنوشته های تاج السلطنه گم شد و هرگز به دست ما نرسید.
پیش از هر چیز باید بدونیم که این کتاب یک خود زندگینامه ست. ما داریم از زاویه ی دید تاج السلطنه به اواخر عمر ناصرالدین شاه و دوران مظفرالدین شاه نگاه می کنیم پس نمیشه انتظار یک تحلیل همه جانبه ی سیاسی داشت اما به عنوان یک نگاه زنانه به وضع اجتماعی زنان در روزگار قاجار بسیار خوب و جالب توجهه.
نکته ی بعدی این که دست نوشته ها جایی به پایان میرسه که تاج السلطنه حدود بیست سال داره و حوادث مهمی در زندگیش هنوز رخ نداده پس حتما بعد از این کتاب درباره ی تاج السلطنه بخوانید تا بیشتر بشناسیدش.
اگر فکر می کنید خواندن نثر قاجار براتون سخته، نسخه ی صوتی این کتاب با نام "خاطرات تاج السلطنه" در اپ کست باکس هست و بسیار هم خوب خوانده شده. پیشنهاد می کنم بهش گوش کنید.

و آخرین نکته؛
قطعا یک بار دیگه این کتاب رو خواهم خواند.

این کتاب از چند جهت اهمیت داره : نویسنده ش در آن دوران جهالت قاجار و در پستو نگه داشتن خانوم ها یک خانوم بوده ، مهم تر یک شاهزاده ی قاجاری بوده ک در آن تلاطم بی در و پیکری آنقدر شعور فرهنگی داشته ک بتونه اطهار نظر کنه و بنویسه ، بعد این نوشته هاش در نهایت بیطرفانه بودن باشه .
بدترین قسمت این کتاب اینه ک ، زمانی ک تاج السلطنه وارد وادی جدی علمی و آشنا ب حقایق طبیعی میشه و دیگه نمیتونه زندگی مزخرف مشترکشو ادامه بده و طلاق میگیره ، بقیه دست نویس هاش گم میشه . بله در این لحظه حساس کتاب تموم میشه .
این مرحله از جذاب ترین بخش های کتابش میشه اگر روزی پیدا بشه . واقعا حیف !

میل به تغییر در لحظه‌ای که همه‌چیز واقعی می‌شود. انگاره‌ای درونی که فیگور مستبد می‌تواند تأثیری بر رعایت چرخه‌ی عدالت بگذارد، حتی از دل روزنوشت‌‌های تاج‌السلطنه. و همین.

توصیفاتش از وضعیت زنان در دوره قاجار خیلی خوب است

تاج السلطنه تقریباً ۳۰ ساله برای ما از زندگی‌اش می‌گوید. از زمان کودکی تا حدود ۲۰ سالگی و متارکه با شوهر اولش. از سبک نگارش او چنین بر می‌آید که بسیار تحت تاثیر رمان‌های فرانسوی است که خوانده و نظراتش نشان دهنده ذهنی باز هستند که با تحصیل پرورش بیشتری هم یافته چرا که تمام سعی‌اش را می‌کند تا خود و اطرافیانش را با دیدی بی‌طرف نقد و روانکاوی کند. این بخش اول خاطرات اوست. بخش دیگری از خاطراتش در کتاب "سرگذشت شاهزاده خانم ایرانی" نگاشته شده که حتماً آن را خواهم خواند. دوست دارم بدانم این بانو با سری پر از افکار مترقی در عمل چه ها کرده. می‌دانم که جزو مشروطه خواهان بوده و خشم برادر تاج دارش را برانگیخته ولی این مطالب را از ویکیپدیای فارسی به دست آوردم که چندان به دلم نمی‌نشیند و منابعش هم چیز درخوری نصیبم نکرد. خلاصه که حتماً درباره این بانو بیشتر خواهم خواند. جالب بود که در کتاب "چادر کردیم رفتیم تماشا" ، سفرنامه عالیه خانم شیرازی، در فصل مربوط به حضور او در تهران، بارها به ملاقات او با خانم‌های اندرون شاه از جمله تاج السلطنه حدوداً ۱۰ ساله اشاره شده. عالیه خانم او را برای عقدش به حمام برده و بزک کرده و همینطور به مقاومت او برای به زبان آوردن کلمه "بله" در پاسخ به عاقد هم اشاره کرده و همچنین از مرگ مادر شوهرش که خود تاج السلطنه آن را بدبختی بزرگی برای خود می‌دانست نیز صحبت کرده. هر دو کتاب عالی و جذابند و در به تصویر درآوردن زندگی زن اشرافی ایرانی آن دوران منابع مفیدی به شمار می‌روند.

برای شناخت وضعیت داخلی حرمسرای ناصرالدین شاه
و روابط زنان
و تفریحات مستهجن قاجاری
کتاب خواندنی و جالبیه
خصوصا که نویسنده خودش چیزهایی که نقل می کنه از نزدیک مشاهده کرده
دوران دانشجویی یه مقاله در موردش نوشتم که در دسترسم نیست

خاطرات تاج‌السلطنه، جدای ارزش تاریخی، همچون رمانی جذاب و خواندنی البته با معیارهای دویست سال پیش نوشته شده است. نویسنده خط داستانی مشخصی را پی می‌گیرد و در دل آن چندین حکایت و داستان فرعی را نیز نقل می‌کند. البته همچون رمان‌های دویست سال پیش بارها و بارها به بیان اندیشه‌های خویش و باورهایش و نقدش به اجتماع زمان خود و آداب و رسوم آن زمانه می‌پرداز که اگرچه در داستان امروزین پذیرفتنی نیست اما این اولا یک ناداستان است و دوم این که اتفاقا بسیار کمک می‌کند از دریچه زن درباری قاجار به چهان بنگریم و در بسیاری نقاط متن هم اگرچه با او هم‌اندیش نباشیم اما به شناخت خوبی از راوی دست پیدا کنیم.
داستان از شخصیت‌پردازی مناسب، خط داستانی جذاب، صحنه‌پردازی زنده، زبان و نثر متفاوت و مختص خود برخوردار است و هر جا که لازم است زمان را کند می‌کند و وقایعی را که در خط داستان نقش چشمگیر دارد به سیوه‌ای کاملا نمایشی و با ذکر جزییات و صحنه‌پردازی کامل روایت می‌کند و ذکر اتفاقات مهمی برای خودش همچون تولد کودکانش را به دلیل آن که نقشی در خط داستانی مد نظر راوی ندارند به تک جمله‌ای می‌گوید و می‌رود. مجموعا کتابی خوشخوان و جذاب و دارای اطلاعات زبانی و کلامی و تاریخی درخور توجه است به ویزه برای خواننده علاقمند به مسائل زنان، به دوران قاجار، و به ناداستان که ما به نادرست گمان می‌کنیم تازه امروزه در قالب جستار روایی شکل گرفته و به ایران وارد شده
طرفه آن که این خاطرات را اگر به دیده رمان بنگریم پایانی مدرن هم دارد.

خیلی جاهاش احساس می کردم نویسنده صادق نیست چون به وضوح خود شیفته ست و خب طبیعیه که دختر شاه قاجار که کمال و جمال هم داره خود شیفته باشه
اما در مجموع، جالب بود

کتابی که من خوندم با مقدمه خانوم منصوره اتحادیه بود زیبایی کتاب یک طرف و مقدمه خانوم اتحادیه یک طرف تاج السلطنه دختر ناصر الدین شاه زن قاجاری بود که فرانسه بلد بود پیانو میزد نقاشی می کرد گرچه نیمی از خاطرات بدست نیامده و کتاب نیمه کاره رها می شود اما بازهم ارزش خواندن دارد

تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه و خواهر مظفرالدین شاه، در دوران جنبش زنان اروپایی دنیا آمده، در حالی که خودش در حرمسرای پدر و بعد برادرش زندگی می کرد. وی از مدافعان انقلاب مشروطه و عضو انجمن حریت نسوان بود و
قویا ‌از گرایشات فمنیستی برخوردار. در کتاب خاطرات خود، توجه ویژه‌ای به مسایل زنان ایرانی می‌کند و از این که زنها نسبت به حقوق خود وقوفی ندارند، ابراز تأسف می‌کند. وی ترقی خواه و آزادی طلب و طرفدار حقوق برابری بود
اولین زنی بود که در مجالس عمومی ، برخلاف زنان همدوره ش ، بدون حجاب ظاهر شد و از مذهب وسنت رویگردان شد و تلاش داشت تا زندگی متمدنانه و اروپایی در پیش بگیره که با دشمنی و مخالفت نزدیکانش همراه شد
وی که خیلی فراتر از زمان خودش می زیست با ادبیات و تاریخ ایران و اروپا اشنایی کامل داشته، به زبان فرانسه مسلط بود، در موسیقی (تار و پیانو) سررشته داشت و نقاشی و گلدوزی را نیز آموخت
میشود گفت کتاب از دو قسمت تشکیل میشود: یک قسمت شرح کودکی ، ازدواج و حوادث اندرونی است و قسمت دیگر شرح انتقاداتی که به وقایع دربار و حکومت پدر و برادرش وارد میکند. همچنین شرح انتقاداتی به زندگی و عقب ماندگی ایران و ایرانی و همچنین حمایت از فمینیسم و آزادی زنان

از نظر تاریخی بسیار ارزشمند، به‌خصوص تاریخ زنان معاصر ایران. تجربه‌ای منحصربه‌فرد از طرز تفکر، اندیشه‌ها و سرگذشت تاج‌السلطنه از زبان خودش. امیدوارم روزی نسخه‌ی کامل این شرح زندگانی پیدا شود.

بابا عجب زنی بوده.

معلم من
اگر زن ها در این مملکت مانند سایر ممالک آزاد بودند و حقوق خود را مقابل داشته، میتوانستند در امور مملکتی و سیاسی داخل بشوند و ترقی کنند، یقیناً
من راه ترقی خود را در وزیر شدن و پایمال کردن حقوق مردم و خوردن مال مسلمانان و فروختن وطن عزیز خود نمیدانستم و یک راه صحیحی با یک نقشه ی محکمی برای ترقی خود انتخاب میکردم ، هیچ وقت با مال مردم خانه و پارک، اثاثیه ، کالسکه و اتوموبیل نمی خریدم، بلکه با زحمت و خدمت بدست می آوردم،
یقیناً در این ساعت چهره ات متبسم شد و به این اظهار عقیده ی من خندیدی و گفتی مردهای مملکت ما، جز این راه ، راه دیگری برای ترقی پیدا نکردند، شما که یک نفر زن بی اطلاع هستید چگونه راه ترقی مشروع پیدا کردید؟
آیا معلم عزیز من عقیده آزاد نیست؟ حتما می گویی چرا.
پس دقت این کلمات و عبارات را که می نویسم مطالعه نمایید و آن وقت اگر ایرادی دارد بگویید... .
.

https://www.instagram.com/p/CApyQ-dA2...

.
📜

my teacher, If women in this country were as free as other countries and had their rights upside down, they could enter and advance in state and political affairs, for sure. I did not know the way to progress in becoming a minister and trampling on the rights of the people and eating the property of Muslims and selling my dear homeland and I chose the right path with a strong plan for my progress, never with the people of the house and the park, furniture And I didn't buy a car, I got it with effort and service,
Isn't my dear teacher a free thinker? You must say yes So read the accuracy of these words and phrases that I write and then say if there is a problem. . .

the memories of Taj al-Saltanah

از خوندن کتاب بی اندازه لذت بردم، هرچند در بعضی جاها خیلی از خودش و زیبایی هاش تعریف می کنه که این رو می شه به حساب شاهزاده بودنش گذاشت و گذشت.
طرز تفکرش دغدغه هاش و نگرانی هاش برای مملکت و زنان ایرانی نشون می ده که چقد از آدمهای اون دوره و حتی گاهی این دوره، سر بوده.
در سیاست نظراتش خالی از اشکال نیست ولی حتی از نقد کردن برادرش مظفرالدین شاه هم نمی گذره.
حیف که کتاب خیلی زود نموم می شه وبقیه اون هنوز پیدا نشده.
صد در صد پیشنهاد میدم مطالعه کنن دوستان.

تاج السلطنه درسال 1301 ق. به دنیا آمد. یکی از دختران ناصرالدین شاه بود. او زنی هنرمند و نویسنده ای تجددخواه بود. به آموختن موسیقی، نقاشی، زبان فرانسه و مطالعات ادبیات، تاریخ و فلسفه پرداخت. وی از مروّجان اندیشه آزادی زنان بود خاطراتش را که در سال 1303 شمسی نوشته شامل دورانی است که از بدو تولد شروع و تا جایی از همسرش خاتمه می یابد.

در خاطرات به جا مانده از تاج السطنه د ختر ناصرالدین شاه و خواهر مظفرالدین شاه قاجار می توان با اندرونی شاه و مسائل کشور در آن زمان ها آشنا شد. به نظر می رسد او از زنان دوران خود بالغ تر بوده و شاید به خاطر مسائل و اتفاقاتی که برای او می افتد به این بالندگی رسیده باشد. او با انتقاد از ظلم شاهان قاجاری و توصیفاتی که از عصر خود داشته، نقش مهمی در آشنایی ما با آن دوره داشته است.

تاج السلطنه داستان یکی از زنان قاجار است که در مقایسه با زنان آن روز زنی است ویژه و عجیب . برای من خواندن ماجراهای اندرونی خیلی هیجان انگیز بود . به علاقه مندان کتاب های تاریخی توصیه می کنم این کتاب را از دست ندهند .

می تونستن دهنشون رو ببندن و مقدمه ای ننویسن، ولی چی؟

تاج السطنه دختر ناصرالدين شاه قاجار و اولین زن قاجاری که با مذهب به جدال بر میخزه و کشف حجاب میکنه. تاج سلطنه بعد از ترور پدرش به دست میرزا رضای کرمانی مشکلات زیادی رو متحمل میشه اما بازم از دست تلاش برنمیداره. ساز زدن یاد میگیره در پیانو تبحری پیدا میکنه و زبان فرانسه رو پاس میکنه.

تاج سللطنه که به خاطر خوندن کتاب ها و رمان های متعدد با نثر خیلی شیوا و جذابی در این کتاب از اتفاقات ماحول خودش میگه و طوری فضا سازی میکنه که فکر میکنی داخل اندرونی شاه قاجار بودی.

با وصف این که پدرش ناصر الدین شاه رو خیلی دوست می‌داشت اما با آن هم در لابه لای صحبت هاش از نحوه حکومت داری، زن بارگی پدر و برادرش[مظفر اینا] ، وزرای و شاهزادگان نا لایق به شدت انتقاد میکنه.

به احترام این زن آزاده و باشهامت کلاه از سر بر میدارم و به روحش درود ها میفرستم.

کتاب را تاج‌السلطنه دختر ناصرالدین شاه در ۳۱ سالگی به پیشنهاد معلم نقاشیش که خود از او جوان‌تر و دانشجوی صنایع مستظرفه بوده از شرح حالش نوشته. کتاب دریچه‌ای است به احوال حرمسرای قاجار در زمان ناصرالدین شاه و جابجایی سلطنت و سال اول سلطنت مظفرالدین شاه. متاسفانه تقریبا وقتی به جای جالب می‌رسد، یعنی تحول فکری این زن در نزدیکی ۲۰ سالگی تحت تاثیر معلم زبان فرانسه‌اش، کتاب به دلیل مفقود شدن نسخه اصلی قطع می‌شود.

از لحظه به لحظه این کتاب لذت بردم... نه فقط به خاطر متن زیبا و روان بلکه به خاطر نگاه خواهر ناصرالدین شاه به مسایل دربار... خیلی از مسایل درونی دربار که در تاریخ مطرح نشده در این کتاب به تصویر کشیده شده است. فقط ای کاش قسمت دوم کتاب هم روزی پیدا بشه...

نگاهی شگفت انگیز به اندیشه زنی آزاداندیش اما پرورده در محیط بسته اندرونی ناصرالدینشاه. شاید خواندن این میزان جهالت و فقر دانش و انسانیت در زمان قاجار سخت باشد، برای من سخت و نفرت انگیز بود که کشور چگونه اداره میشد. میزان آگاهی تاج السلطنه و نقد اجتماعی اش بسیار جالب است.

به شرح زندگی شخصی و نحوه نامزدی در 8 سالگی و ازدواجش در 13 سالگی و طلاق و روابط عاشقانه خارج از ازدواج خودش می‌پردازد. او به شدت به پدرش علاقه دارد و در عین حال علاقه چندانی به مادرش ندارد. در کل به عنوان یک زن در حدود150 سال پیش روشنفکر محسوب می‌شود. ولی عقایدش سطحی و کودکانه است.

روایت در بعضی موارد به نظرم دور از جانبداری و تعصب نبود، اما در کل تصویری از زندگی در اون زمان و شرایط به دست می‌داد، بس جالب و جذاب. و البته در کل غمبار هم بود تماشای شرایط ایران و ایرانی در این زمان و شباهت‌ها و تفاوت‌هاش با امروز ما.

حتی با درنظر داشتن اینکه ما نمیتوانیم یقین داشته باشیم کل این کتاب بدون دخل و تصرف فقط به دست تاج السلطنه نوشته شده، میتوان این کتاب را جزو کتابهای خواندنی و آموزنده طبقه بندی کرد

آدمیزاد موجود عجیب و خودستایی است که ابدا تقصیری را متوجه خود نمی بیند. آنچه از بدیهاست متوجه دیگران و آنچه از اشکالات، اتفاقاتی لاجرم که ما را از آنها گریزی نبوده است!
.
.
.
کسی چه می داند شاید روزی برسد که کسی بخشی از خاطرات مرا بخواند و به همین اندازه از نامربوطی اظهاراتم متعجب گردد. اما حقیقتا زندگی تاسف برانگیز و بی مایه ای بود.
.
.
.
تنها و مفلوک و درمانده، غرق در مال و ثروت!

یک قسمتهایی از اوضاع اجتماعی اون زمان و شرایط زنان چنان تحلیل قوی ای ارائه میداد که حظ می بردی و گاهی چنان کوته فکر که در حد زنان عوام ان دوران خود را می اورد ...
بطور کلی نگاه اقلیت و بالا به پایین شاهزاده خانم را در کل کتاب میتوان دید ...و خیلی جانب دارانه از شاه فقید و در مقابل خیلی قضاوتگرایانه به باباشاه(مظفرالدین شاه) پرداخته بود